Najnowsze
Home / O szkole / Patron szkoły / Józef Wybicki – nasz patron

Józef Wybicki – nasz patron

Józef Wybicki

Józef Wybicki

Józef Rufin Wybicki herbu Rogala urodził się 29 września 1747 roku w Będominie. Twórca Hymnu Narodowego, aktywny działacz polityczny, prawnik, literat i żołnierz. Ojciec Józefa, Piotr Wybicki (1696 – 1758), był właścicielem Będomina, Będominka oraz części Lubania i Mściszewic w powiecie kartuskim. Matka, Konstancja, była córką sędziego ziemskiego mirachowskiego Jana Lniskiego herbu Ostoja, dziedzica Brodnicy koło Kartuz i Lubieszyna w powiecie kościerskim. W wieku 20 lat Wybicki został posłem okręgu kościerskiego powiatu mirachowskiego. Swą wieloletnią i burzliwą karierę polityczną rozpoczął wystąpieniem na sejmie warszawskim w 1767 roku przeciw porwaniu senatorów przez Repnina. Wystąpienie to dało Wybickiemu nie tylko rozgłos, lecz i ukierunkowało jego działalność na najbliższe cztery lata. Wciągnięty do szeregów konfederacji barskiej, został mianowany konsyliarzem generalnym i w tym charakterze udał się m. in. na Pomorze, by zainicjować opór zbrojny przeciw władzom pruskim. Zmuszony do ucieczki, w obawie przed represjami wyjechał do Holandii. Tu w latach 1770 – 1771 odbywał studia prawnicze i przyrodnicze w Lejdzie. Później jako emisariusz udał się na krótko do Wiednia oraz Berlina. Po rozbiorze Polski wrócił do Będomina, by prowadzić gospodarstwo i uczyć okoliczną młodzież w ,,będomińskiej akademii’’. W roku 1774 Wybicki ożenił się z Kunegundą Drwęską herbu Gozdawa. W tym okresie pojawiły jego ,,Myśli polityczne o wolności cywilnej’’. Publikacja ta zawierała ostrą krytykę wad ustrojowych Rzeczypospolitej oraz próbę konstruktywnego programu na przyszłość. Dzięki niej Wybicki został zauważony przez monarchę Stanisława Poniatowskiego. Brał udział w ,,obiadach czwartkowych’’, na których zbierała się elita intelektualna Warszawy. W tym czasie napisał słynne ”Listy patriotyczne do JW. Kanclerza Zamojskiego prawa układającego pisane w Warszawie’’. Brał udział w pracach Komisji Edukacji Narodowej. W 1780 roku, po śmierci pierwszej żony, związał się powtórnie z Esterą Wierusz-Kowalską, z którą miał trójkę dzieci. Domem Wybickiego stały się teraz Manieczki pod Poznaniem. Tam napisał dramat historyczny ,,Zygmunt August’’, komedię ,,Kulig’’. Zajął się również reżyserią, scenografia i aktorstwem. U progu Sejmu Wielkiego związał się Wybicki z ugrupowaniem Ignacego Potockiego. 10 września 1791 roku uzyskał mandat plenipotenta. Brał też udział w tworzeniu Kodeksu Stanisława Augusta. Z czasem został członkiem Komisji Likwidacyjnej. W okresie Powstania Kościuszkowskiego wraz z J. H. Dąbrowskim walczył na terenie Pomorza i Wielkopolski. Za udział w tych walkach Wybicki został zaocznie skazany przez władze pruskie na karę śmierci i konfiskatę Manieczek. Po ucieczce do Francji i Włoch na mocy umowy z rządem Republiki Lombardzkiej wraz z J.H. Dąbrowskim utworzył Legiony Polskie. W lipcu 1797 roku w Reggio Emilia napisał Wybicki ,,Pieśń Legionów Polskich we Włoszech’’, zwaną później ,,Mazurkiem Dąbrowskiego’’. Po powrocie do kraju na prośbę Napoleona w latach 1806 – 1807 zajął się aprowizacją Wielkiej Armii oraz organizacją polskiej administracji na terenach przez nią zajętych. Napisał również traktat ,,Uwagi geograficzne o Polsce’’, który w istocie był memoriałem w sprawie przyszłych granic Polski opartej mocno i szeroko o Bałtyk. Największą aktywność rozwinął Wybicki w Komisji Rządzącej, do której wszedł w 1807 roku. Zadaniem jej była organizacja Księstwa Warszawskiego. Wybicki został wojewodą księstwa. Po klęsce Napoleona wszedł do grupy działaczy popierających koncepcję samodzielnego Królestwa Polskiego z własnym sejmem, armią, szkolnictwem oraz językiem narodowym. Z ramienia senatu Królestwa Polskiego pełnił najpierw funkcję w Delegacji Administracyjnej, a następnie prezesa Sądu Najwyższego Instancji (od roku 1871 ). W tym czasie zaczął pisać jedną z ostatnich swoich prac ,,Zbiór myśli politycznych o rządzie reprezentacyjnym’’, wydawanych sukcesywnie do roku 1819. W 1820 roku znalazł się Wybicki w rządzie obrońców swobód konstytucyjnych i zdecydowanych rzeczników odrębności Królestwa Polskiego oraz wszystkich jego liberalnych instytucji zgodnie z duchem konstytucji 1815 roku. Dwa lata później 10 marca 1822 roku zmarł w Manieczkach i pochowany został w Brodnicy koło Śremu.

Dodaj komentarz